Energie en inflatie: wat zeggen de experts?

In dit artikel:

De oorlog in Iran drijft energie- en brandstofprijzen op en legt direct en indirect druk op de Nederlandse horeca, met name cafetaria’s. Verschillende onderzoek- en belangenorganisaties schetsen de gevolgen en verwachtingen voor de sector.

- Consumentenvertrouwen daalt snel: volgens het CBS zakte de index van -24 in februari naar -30 in maart, de grootste val in bijna vier jaar; het oordeel over het economische klimaat verslechterde sterk. Ter referentie: het hoogste ooit was +36 (januari 2000), het dieptepunt tijdens corona was -59 (oktober 2022). Het CBS-meet ook ondernemersvertrouwen; dat stond begin dit jaar voor horecaondernemers al laag op -12.

- Inkoop- en productiekosten stijgen: ABN Amro wijst erop dat hogere energieprijzen leiden tot duurdere voedselproductie en -transport, wat binnen ongeveer zes tot negen maanden zal doorwerken in hogere consumentenprijzen. Dat is zorgelijk omdat bijna een kwart van restaurants en cafés eind vorig jaar hun schuldenpositie als problematisch inschatte. Doorberekenen van kostenverhogingen is lastig: hogere prijs kan de vraag sterk verminderen.

- Margedruk en groeiramingen: Rabobank verwacht dat een verzwakte koopkracht in 2026 ook detailhandel en horeca treft, en noemt de geplande verhoging van het minimumjeugdloon in 2027 als extra kostenfactor. Op korte termijn is de impact beperkt, maar bij escalatie kunnen inkoop- en energiekosten de marges verder aantasten. In haar somberste scenario voorspelt Rabobank voor 2026 nagenoeg geen groei voor de totale horecabranche (0,0–0,3%), inclusief effecten van btw-wijzigingen in de hotellerie.

- Oproep tot overheidsingrijpen: ondernemersclub ONL dringt aan op snelle steun en noemt het onacceptabel dat het kabinet afwacht; ondernemers hebben behoefte aan betaalbare energie en brandstof.

- Kansen voor de frituurbranche: ProFri benadrukt dat duurdere boodschappen de uitgaven aan uit eten drukken, maar ziet tegelijk een sterkte van cafetaria’s: voor veel consumenten blijven frituurzaken een betaalbare, toegankelijke horeca-optie, wat kansen biedt voor ondernemers die scherp op kosten en aanbod sturen.

Kortom: de Iran-oorlog vergroot kosten- en omzetrisico’s voor de horeca; de mate van schade hangt af van de duur en intensiteit van het conflict, politieke maatregelen en de mate waarin bedrijven prijsstijgingen kunnen doorberekenen zonder klanten te verliezen.